Ünlü İslam ve Türk Matematikçileri Kimlerdir?

| 22 Nisan 2016 |
Ünlü İslam ve Türk Matematikçileri Kimlerdir?


Ünlü İslam ve Türk Matematikçileri Kimlerdir? Türk İslam Matematikçilerinin Hayatı ve Eserleri, İslam Tarihi, Türk İslam Tarihi

 

 

Ünlü İslam ve Türk Matematikçileri Kimlerdir? Türk İslam Matematikçilerinin Hayatı ve Eserleri, İslam Tarihi, Türk İslam Tarihi

Matematik alanında yaptıkları çalışmalarla isimleri günümüzde de anılan ünlü Türk İslam matematikçileri, matematiğe yeni bir boyut kazandırmış olan kişilerdir. Türk İslam matematikçileri hem ülkemizde hem de dünya ülkelerinde ön plana çıkan kişilerdir. Bu nedenden dolayı sizlere matematik alanında devrim niteliğinde çalışmalar yapmış olan bilim insanlarının kimler olduğunu anlatacağız.

Matematik, pozitif bilimler arasında yer alan ve diğer pozitif bilimleri destekleyici niteliği sahip olan bir bilim dalıdır. Öğrenilmesi zor olduğundan dolayı birçoğumuzun öğrenmekten kaçtığı bu bilim dalı bizlere bilimin sonsuz lezzetini sunmaya devam ediyor. Bu bilimin gelişmesine katkısı olan çok sayıda Müslüman ve Türk kökenli bilim insanı bulunmaktadır ve o kişiler sırasıyla şöyledir.

Matrakçı Nasuh: Daha çok minyatür sanatıyla özdeşleştirilmiş bir kişilik olmasına rağmen Matrakçı Nasuh, hem matematik hem de tarih alanında çalışmalar yapmıştır. Dedesi bir devşirme olan Matrakçı Nasuh’un doğum ve ölüm tarihleri bilinmemektedir. Saraybosna doğumlu olan ünlü bilim insanı neredeyse tüm çalışmalarını saray okulu olan Enderun da yapmıştır. Matrakçı Nasuh’un matematik alanındaki en önemli çalışması, uzunluk ölçümünü yapmaya yarayan cetveller yapmış olmasıdır. Cemâlü’l-Küttâb ve Kemalü’l- Hisâb ile Umdetü’l-Hisâb’ı adlı eserleri matematik alanında yapmış olduğu çalışmaları konu almaktadır.

Molla Lütfi: Fatih Sultan Mehmet ve II. Beyazıd dönemlerinde yaşam sürmüş olan Molla Lütfi, döneminin en ünlü matematikçisidir. Ali Kuşçunun öğrencisi olması kendisine apayrı bir pencereden bakılmasına neden oluyor. Osmanlı Devleti hükümdarları, Molla Lütfi’nin matematik bilgilerini yaygınlaştırmak adına kendisinin Bursa’daki Yıldırım Beyazıd Medresesinde ve Edirne’de medreselerde hocalık yapmasına vesile olmuşlardır. İlerleyen yıllarda dinsizlik ile suçlanınca atılan bu iftira kendisine kara bir leke gibi yapıştı ve dönemin sultanı lan Beyazıd tarafından idam ettirildi. Kendisinin haksız yere öldürüldüğüne inanan kişiler ünlü bilim adamını günümüzde de şehit olarak görmektedir. Kendisini bu denli önemli kılan hususlardan birisi de şüphesiz Einstein’in yanında doktorasını yapmış olmasıdır.

Kerim Erim: Yakın dönem matematikçileri arasında yer alan Kerim Erim, matematik biliminin üst noktalara ulaşması adına yüksek matematik eğitimini yaygınlaştırmış olan kişidir. Uzun yıllar boyunca İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi bünyesinde yer alan Matematik Enstitüsünde başkanlık yaptı. Mekanik biliminin mekanik ile özdeşleşmesini sağlayan Kerim Erim, çalışmalarını yabancı dillere çevirterek yurt dışında da okutulmasını sağlamış olan bir kişidir. Nazari Hesap, Mihanik, Diferansiyel ve İntegral Hesap ve Über adlı eserleri ünlü matematikçinin bilinen en önemli eserleridir.

Selman Akbulut: California Üniversitesi bünyesinde yer alan matematik bölümünden mezun olan Selman Akbulut, uzun yıllar boyunca Avrupa ülkelerinde matematik eğitmenliği yapmış olan bir kişidir. Matematik biliminin sevilmesini sağlayan en önemli isimlerden birisi olan Selman Akbulut’un yabancı dergilerde yayınlanmış olan çok sayıda makalesi bulunuyor.
Harezmi: İslam ve matematik denildiği zaman akla gelen ilk isimler arasında şüphesiz Harezmi yer almaktadır. Harezm şehrinde doğmasından dolayı doğduğu şehirle anılan ünlü matematikçinin gerçek adı Abdullah bin Musa el-Harezmi’dir. Harezmi dünya genelinde matematik alanında ne gibi gelişmeler olduğunu öğrenmek adına dünyanın matematikte ilerlemiş ülkelerinin büyük bölümünü gezmiş olan bir kişidir. El-Kitab’ul Muhtasar fi’l Hesab’il Cebri ve’l Mukabele, Kitab al-Muhtasar fil Hisab el-Hind ve el-Mesahat matematik alanında bilinen en önemli eserleri arasında yer almaktadır. Asronomi ve coğrafya bilimi ile de ilgilenmiş olan Harezmi’nin bu alanda da çok sayıda eseri bulunuyor. Ziyc ‘ul Harezmi, Kitab al-Amal bi ‘l Usturlab, Kitab ‘ul Ruhname, Kitab surat al-arz ve Kitab ‘ul Tarih ünlü matematikçinin bilinen diğer eserleridir.

Salih Zeki: Yakın dönem matematikçileri arasında yer alan Salih Zeki, 1864 – 1921 yılları arasında yaşamış olup matematiğe büyük katkıları olmuş olan bir kişidir. İstanbul ilinde dünyaya gelen Salih Zeki, Paris’te elektrik mühendisliği bölümünü bitirmiştir. Matematik, fizik ve fen alanlarında çalışmalar yapan Salih Zeki’nin ülkemize en büyük katkısı modern üniversitelerin kurulmasını sağlamış olmasıdır.

Uluğ Bey: Türk ve İslam tarihinin en önemli bilim insanlarından birisi olan Uluğ Bey’in gerçek adına Mehmet’tir ancak bilim dünyasında kendisi halen Uluğ Bey olarak anılmaktadır. Uluğ Bey’i önemli yapan şeylerden birisi şüphesiz kendisinin ayrıca bir devlet hükümdarı olmasıdır. Matematik ve astronomi alanında çalışmalar yapmış olan Uluğ Bey, eserlerinin yabancı dili çevrilmesi nedeniyle dünya genelinde tanınan bir bilim insanıdır.

Ömer Hayyam: Selçuklular zamanında yaşamış olan Ömer Hayyam, felsefe, matematik ve astronomi alanında çalışmalar yapmıştır. Ömer Hayyam bir yılın yaklaşık olarak 364 gün olduğunu bulmasıyla tanınan bir kişidir. Üçüncü derece denklemler üzerinde köklü çalışmaları bulunmaktadır. Kendisi ayrıca Pascal üçgenini ele alan ilk kişi olarak kabul edilmektedir.

Cahit Arf: 1910 – 1997 yılları arasında yaşamış olan Cahit Arf, günümüz 10 TL’sinin arka yüzünde resmi yer alan bilim insanıdır. Hisse Arf teoremi, Arf Halkaları ve Arf Değişmesi adlı teoremleri matematik dünyasına kazandırmış olan kişidir. Yakın dönemin en ünlü matematikçilerinden birisi olan Cahit Arf Beyin, çok sayıda ödül sahibi olduğu da bilinmektedir.

Ali Kuşçu: Timur İmparatorluğu ve Osmanlı İmparatorluğu zamanında matematik ve astronomi alanında çalışmalar yapmıştır. Ayrıca kendisinin bir dil bilimci olduğu da bilinmektedir. Risale-i fi’l Hey’e, Şerh-i Tici Uluğ Bey, Risale-i fi’l Fethiye, Risale fi’l Muhammediye, Unkud-üz-Zevahir fi Man-ül-Cevahir, Et-Tezkire fî Âlâti’r-Ruhâniyye ve El-‘Unkûdu’z-Zevâhir fî Nazmi’l-Cevâhir Ali Kuşçunun bilinen en önemli eserleridir.

Ünlü Türk İslam matematikçileri tabii ki bunlarla sınırlı değildir. Matematik dünyasına çok sayıda katkısı bulunmuş olan ünlü bilim insanı bulunmaktadır ancak sizlere bu makalemizde özellikle yaptıkları çalışmalar ile ön plana çıkan kişileri aktarmak istedik.


Etiketler :   , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Bu Yazı Toplam - 685 - Defa Okundu



Benzer yazılar